Idee 427.                                    


Geen schooner beeld dan 't beeld van ‘den laatsten christen!’ *)

*) Dit Idee is verkeerd begrepen. Men heeft daarin een weerslag meenen te zien - 'n flauw weerslagje dan! - op de eerste helft van 't bekende

 Que les boyaux du dernier prêtre
 Serrent le cou au dernier roi! [1]

Myn bedoeling was eenigszins liefelyker dan dit vonnis. Ik zie niet in dat we veel winnen zouden door 't verdryven van priesters en koningen op die wyze. Bovendien, koningen kunnen nuttig zyn. En ik vraag wie ons na zoo'n onvriendelyke exekutie, zou afhelpen van den beul die ze ten-uitvoer had gelegd? [2]
De meening van
427 is - in-tegenstelling met het slot van 426 - eerbied uit te drukken voor de oprechten van harte, die hun geloof in de goddelykheid van Jezus blyven bewaren nadat het plebs zal zyn overgegaan tot ontkenning. Dezelfde soort van geloovers die nu my verdoemt, zal eenmaal - ongeloovig geworden - zéér onverdraagzaam wezen voor de aanhangers van 't oude.


[1] " Que les boyaux du dernier prêtre
        Serrent le cou au dernier roi!
"

Als ik 't wel heb gaat deze kreet terug op de Middeleeuwen, of anders op Diderot, die dit in de 18e eeuw bedacht als een wenselijk streven, maar het uit veiligheidsoverwegingen - er bestond in zijn tijd in Frankrijk nog inquisitie - het onder pseudoniem toeschreef aan Middeleeuwers.

Ikzelf trof in Parijs 1968 een variant aan die in vertaling luidt "De mensheid zal pas gelukkig zijn als de laatste bureaucraat is opgehangen aan de darmen van de laatste kapitalist". (Er stond geen ondertekening onder als "Staline" of "Mao" - maar dit bleken in de feitelijke maatschappelijke praktijk het wèl het soort machthebbers te zijn dat zich uit naam van een betere wereld voor allen naar boven vocht.)
 


[2] "Myn bedoeling was eenigszins liefelyker dan dit vonnis. Ik zie niet in dat we veel winnen zouden door 't verdryven van priesters en koningen op die wyze. Bovendien, koningen kunnen nuttig zyn. En ik vraag wie ons na zoo'n onvriendelyke exekutie, zou afhelpen van den beul die ze ten-uitvoer had gelegd?"

De Engelse schrijver en advocaat John Mortimer zegt ergens in z'n autobiografie dat een verlichte bureaucraat ooit de voorstanders van de doodstraf de vraag stelde "Maar halen we de beul dan vandaan?" en houdt dat voor een uitstekend argument, kennelijk op basis van de premisse dat er in beschaafde landen niemand te vinden zou zijn die dit zou willen doen. Mijn eigen inschatting is dat de geschiedenis aantoont dat er in iedere maatschappij genoeg vrijwilligers gevonden kunnen worden die het eventueel gratis zullen willen doen, ongetwijfeld met toewijding en "voor Volk en Vaderland".

Idee 427.