Idee 373.                                       


In de zoogenaamde godsdienst gaat het even zoo.

De vromen maken 'n god, takelen die bespottelyk toe, en als 'k dan spot met die bespottelykheid, zeggen ze dat ik iets heiligs aantast. (253.) [1]

Eilieve, beproef eens myn god te bespotten, de lieve domme geestige na´ve almachtige onwetende kinderlyke tokońchtige Natuur...

Dat k˙nt ge niet, gy ongepatenteerde godenmakers! [2]


[1] "De vromen maken 'n god, takelen die bespottelyk toe, en als 'k dan spot met die bespottelykheid, zeggen ze dat ik iets heiligs aantast. (253.)"

Zie inderdaad 253. En in dit verband: Het is een teken van beschaving dat een ieder het recht heeft de meningen van een ander, hoe heilig deze ook zijn voor die ander, te bespotten, kritiseren, tegenspreken, bestrijden, onderzoeken en negeren.

Waar het plicht is iets te geloven heerst dictatuur.


[2] "Eilieve, beproef eens myn god te bespotten, de lieve domme geestige na´ve almachtige onwetende kinderlyke tokońchtige Natuur...
Dat k˙nt ge niet, gy ongepatenteerde godenmakers!
"

Dit blijkt heel goed te kunnen, want vanuit het perspectief van een waarachtig gelovige, van ieder geloof, is een willekeurige ongelovige - op z'n best - een verblinde dwaas die pervers volhardt in z'n blindheid door z'n eigendunk. Ieder standpunt kan bespot worden vanuit een tegengesteld standpunt.

En ikzelf wil god en natuur niet vereenzelvigen, al deden Spinoza en Multatuli dat. Ik ontken namelijk het bestaan van god en meen dat de verschillen tussen het gods-begrip - almachtig, alwetend, goed, een persoon - en de natuur, die zeker niet alwetend, goed of een persoon is, te groot zijn om te identificeren.

Bovendien is er zeer veel pijn, geweld, ziekte dood en verderf in de natuur, dat alles geheel natuurlijk is, was het alleen omdat het natuurlijk is in pijn te worden geboren en te sterven, en ondertussen tot prooi of geparasiteerde te dienen van veel andere levende wezens, dat alles goddelijk noch wenselijk is, hoewel onvermijdelijk samenhangend met het leven.

Idee 373.