Idee 313.                                       


Schande over u, Thorbecke!

Mocht gy misbruik maken van de bekende onnoozelheid eener Kamer die u op 't kussen bracht in de meening dat gyzelf althans waarde hechtte aan uw Malz? Is 't niet onedel den idioten die Nederland niet vertegenwoordigen, hun ligtgeloovigheid in 't aangezicht te smyten, en uw eigen brouwsel aftekeuren nadat ge hen daarmee hadt dronken gemaakt?

Hoe, gy spreekt van algemeen belang? Gy, de schepper onzer ellendige Kieswet?

Hoe, gy verloochent uw party, ge loochent zelfs 't bestaan der partyen? Gy, de partyman by uitnemendheid? Gy, de vaandrager? Gy, de voorganger? Gy, het verzamelingspunt van die zoogenaamde liberalen, 't mikpunt der zoogenaamde behouders?

O, Thorbecke, byna beweegt ge my konservatief te worden! Noch Groen van Prinsterer, noch Mackay, noch Elout zouden hun publiek zoo'n Hoffächtige circulaire hebben gezonden. En Hoff-zelf had liever gezwegen, al waar 't uit vrees alleen, dat de bedrogenen, woedend geworden, hem zouden weghalen van z'n buitenplaats.

't Is waar, uw publiek schynt niet recht verstaan te hebben wat gy gezegd hebt. [1] Dit ziet men meer by menschen die niet spreken kunnen.

En 't Volk? Het volk leest niet wat gy zegt in die TweedeKamer.

Maar wèl leest dat Volk myn Ideen , o Thorbecke! [2]

En daarom zal ik zorg dragen dat men 't wete hoe gy, na zooveel mogelyk te hebben gebruik gemaakt van de meening:

dat er in Holland bestond: een liberale party,
dat gy daarvan de hoofdman waart,
dat die party het algemeen belang vertegenwoordigde...

dat gy, nu ge minister zyt, verklaard hebt: niet te behooren tot die party.


[1] Dit - "uw publiek schynt niet recht verstaan te hebben wat gy gezegd hebt. " - is de gewone gang van zaken waar van politiek of religie gesproken wordt. Een belangrijke reden is het gebrek aan algemene ontwikkeling van dat publiek - veel leugens en poses van politici en priesters zouden doorzien kunnen worden door het bedrogen publiek als dit wat meer moeite had gedaan zichzelf te informeren over de zaken waarover hun bedriegers spreken.


[2] "Maar wèl leest dat Volk myn Ideen , o Thorbecke! "

Hm. Niet precies - M.'s Ideen werden en worden door weinigen gelezen, en dat zijn vrijwel altijd mensen met een helder verstand (dus: zeldzaam), enige algemene ontwikkeling (dus: zeldzaam) en enige wil tot het algemeen goede (dus: ... juist ja), althans voorzover het geen Neerlandici zijn. (Want gevreesd moet worden dat de meeste lezers van Multatuli's Ideen tegenwoordig Neerlandici zijn, die zich om den brode tegen zijn teksten aanbemoeien. Overigens: Zie M.'s nawoord bij Ideen 3 voor wat cijfers.)

Idee 313.