Idee 215.                                       


Wie wat betoogt, en noodig oordeelt, z'n betoog voorttezetten tot de laatste syllogisme, wie noodig heeft z'n konklusie te noemen expressis verbis... zie, ik geloof dat zo iemand niet goed betoogd heeft. (269)

't Zou me verdrieten, lezer, als ge niet ver genoeg waart gevorderd in Zoölogie - en Opvoeding - om nu nog niet te weten dat 'n troep jongens, losgelaten in 'n dierentuin, zich niet verspreidt, maar dat ze met allergewilligste involging der wetten van assimiliatie, kohaesie, attraktie - meer of min kapillair - zich vereenigen tot één kompakte massa om de apenwarande.

Wist ge dat niet, gy onderwyzers, ouders, opvoeders?

Wist ge dat niet? Ge moest het weten.

En... méér zoölogie! Ge behoordet ook te weten waarom 'n troep jongens in Artis zich altyd verzxamelt by de Apen-warande.

Daarom schonk ik u met genoegen al uw kennis der leer van 't "mooie handje" kwyt, en van 't "rechtzitten" en van de "scherplange of kortstompe ee's en van de "verzoening van 't bloed des kruizes". O, véél wetenswaardigs van die soort.

En nòg meer zoölogie! Ook moest ge weten wat er te doen was tegen die apen-attraktie. Welke andere neiging tot vereeniging door u moest worden opgewekt, om die neiging tekeer te gaan. *)

Dit alles weet ge niet, gy onderwyzers, opvoeders, ouders gy die u vermeet "kinderen te houden". Of... als ge 't weet, noem ik u dubbel misdadig.

*) Beter misschien: wat er te doen valt om te bewerken dat die apenstudie geen verkeerden invloed heeft.


Het 19e-eeuwse Nederland was bijzonder preuts. Multatuli was vergelijkenderwijs een uitzondering, maar toch vooral vergelijkenderwijs.

Dit IDEE en 't voorgaande handelen over de ideeën over sexualiteit die de jeugd zou kunnen opdoen door 't kijken naar dieren. Nu, over het geheel genomen dunkt mij: Zinniger ideeen dan ze zouden hebben kunnen krijgen door volwassenen om eerlijke voorlichting te vragen.

Overigens wat "Wie wat betoogt, en noodig oordeelt, z'n betoog voorttezetten tot de laatste syllogisme, wie noodig heeft z'n konklusie te noemen expressis verbis... zie, ik geloof dat zo iemand niet goed betoogd heeft.": Multatuli vond snel uit dat hij zo goed, helder en fraai kon betogen als hij wilde en kon, en zoals niemand anders wilde noch kon, maar dat hij  desalniettemin gewoonlijk niet begrepen werd, zelfs niet door z'n - beweerde - medestanders.

Ik merk hier verder alleen een paar dingen op over "de tijdgeest" en wat daarmee samenhangt:

Het vak "rechtzitten" heb ik in de 50-er jaren ook nog op de kleuter-school en de lagere school meegemaakt: 't bestond erin dat een leraar een hele klas kinderen langdurig voorbeeldig mooi en stil deed zitten, met gevouwen armen etc. Dit au fond militaristische gedril zal dus minstens 150 jaar bestaan hebben, maar is tegenwoordig (2001) gelukkig verdwenen, terwijl de lagere scholen er ook een stuk vrolijker uitzien en vrijer zijn dan in mijn jeugd.

En wat sexualiteit en de jeugd aangaat: Ik lees in de NRC dat tieners van 12 - 16 nu commerciële bladen thuiskrijgen met naaktfotoos van medetieners en met instructies hoe sex te hebben. Wat mij opvalt is dat zowel ouders als kinderen dit dood-normaal zeggen te vinden, maar dat de enige realistische konklusie moet zijn dat de ouders hun kinderen nog steeds overwegend slecht voorlichten, en de sexuele voorlichting uitbesteed hebben aan de commerciële blaadjes waar ze hun kroost op abonneren, die in feite gewoon aan zeer schijnheilige softporno voor pubers meedoen. 

Voor iemand als ik die zich de bekrompen 50-er jaren en de zogeheten "sexuele bevrijding" van de 60-er jaren kan herinneren is sindsdien feitelijk weinig verbeterd of vooruitgegaan in sexuele moraal: de normen zijn veel losser en vrijer geworden, maar de schijnheiligheid en oneerlijkheid zijn gelijk gebleven voorzover ik kan zien.

Wat tenslotte opvallend is, en waar ik geen behoorlijke verklaring voor ken, is dat de sexuele rijpheid steeds vroeger valt, zowel voor meisjes als jongens; dat de Nederlander steeds langer en ouder wordt, en door steeds slechter onderwijs steeds minder weet, en zich steeds slechter uitdrukt. Het laatste feit is elementair verklaarbaar doordat het onderwijs al minstens 30 jaar alleen maar verslechterde, op alle niveaus, maar voor de andere twee feiten, die toch behoorlijk opvallend zijn, ken ik geen goede verklaring.

Idee 215.