Nederlog        

 

13 november 2008

                                                                 

Crisis-economie: Een taak voor Onze Gemeenschapsbank

crisis-economie

 

De Westerse economieën zakken overal langzaam in elkaar, als een lekkende autoband, en de Nederlandse Vadertje Staat heeft, volgens de voorpagina van de vandaagse NRC, 750 miljoen in de SNS bank gestoken, onder het extra kopje "Bank-verzekeraar niet in acute nood", met direct naast dat bericht de kop "Klappen Britse en Duitse economie".

Er zijn in Engeland nu 1,82 miljoen werkelozen en de NRC schrijft onder de laatstgenoemde kop:

De Bank of Engeland zei dat de Britse economie naar alle waarschijnlijkheid al in recessie verkeert. (*) Minister van Financiën Alistair Darling zegt vandaag in The Independent dat een recessie niet te vermijden is.

Volgens de radio is zelfs Wouter Bos zover gevorderd dat hij rekening houdt dat het komend jaar weleens een negatieve groei (**) zou kunnen hebben, waar tegenover staat dat hij Ons Volk tegelijkertijd verzekert "dat Nederland wel tegen een stootje kan" en "weinig werkeloosheid kent".

Tjeemig! Ook schijnt - met hulp van de PvdA én Aboutaleb (***) - de zon nog steeds bij gelegenheid in ons land, dus - "Geloof me, u kunt me vertrouwen" - u begrijpt dat u gelukkig mag zijn dat uw lot in de sterke, veilige, vertrouwenwekkende handen van Bos, Balkenende, Klink, Vogelaar en Aboutaleb ligt, who are all honourable men, uiteraard.

Aan de andere kant... Sweder van Wijnbergen is nog steeds hoogleraar economie aan de UvA en gaf afgelopen maandag weer eens commentaar bij "Met 't oog op morgen", en klonk, na zijn eerste optreden daar, toen hij nog niet zo klonk, tamelijk realistisch, en schat een recessie van minstens 2 jaar in, met toenemende werkeloosheid, en economische problemen voor velen.

Dat lijkt mij ook, minstens, al blijft het koffiedik-kijken - maar ook die bezigheid komt in soorten, maten en kwaliteiten, en Sweder lijkt me geen domme man, en weet redelijk wat van economie, en hopelijk meer dan ik (al kan je daar - excuses Sweder, maar ik spreek uit meer ervaring dan jij - bij de UvA onder hoogleraren maar dan ook geheel niet zeker van zijn).

Een en ander wordt ook ondersteund door een ander artikel in de NRC van heden dat begint op de eerste pagina, met de eerste regel

Bedrijfsleningen zijn fors duurder geworden, terwijl banken juist minder risico's lopen.

en als opening

De kraan zit dicht. Niet helemaal potdicht, maar wie hem wil openzetten moet fors betalen. Bedrijven die geld nodig hebben om te investeren, grotere en kleinere, de minder gezonde maar ook de gezonde, hebben grote moeite om van banken onder de gebruikelijke voorwaarden leningen te krijgen. Kredietcrisis!, roepen de banken.

"Banken zijn bezig massaal de drempel voor bedrijfskrediet te verhogen", zegt Hugo van Wijk van Vallstein, dat bedrijven adviseert over hun bankrelaties. "Terwijl je na alle overheidsingrepen van de voorbije weken - van kapitaal-injecties en garantieplannen tot renteverlagingen - zou zeggen dat banken hun rentetarieven voor kredieten rustig verlagen." Al is het maar omdat een deel van hen meer spaargeld dan ooit binnenkrijgt.

Wel... mij verbaast het niets, maar misschien komt dat omdat ik ooit voor een bank heb gewerkt, en daarna weleens wat over economie las.

En één van de dingen die ik eerder in dit verband heb opgemerkt is dat het geheel niet duidelijk is wat de feitelijke positie van de meeste banken nu echt is ("Nee, ze zijn geheel niet in de problemen - geloof me, u kunt me vertrouwen"), want die wordt zo mogelijk geheim gehouden.

Mij lijkt het waarschijnlijker dan niet dat ze allemaal fors hebben verloren op hun aandelen; dat allemaal veel liever niet aan de grote klok hangen; en dat de klant - wie anders, o Machiavelli en Mandeville-kenners? - de rekening krijgt gepresenteerd.

Het artikel vervolgt zo:

Banken zeggen (*) dat hun eigen financieringskosten door de kredietcrisis de laatste maanden flink zijn gestegen: het bekende verhaal van banken die elkaar niet meer vertrouwen, waardoor de inter-bancaire leenmarkt is stilgevallen. Daarbij zijn de vooruitzichten voor veel bedrijfssectoren dramatisch verslechterd.

Wel, de bedoeling van al die miljarden die in banken zijn gepompt, feitelijk uit uw en mijn toekomstige inkomens, dienden ertoe "de inter-bancaire leenmarkt" gaande te houden, maar ik gis als boven dat de bankiers veel financiële gaten in hun eigen bancaire beleggings-portefeuilles willen dichten, en eigenbelang gaat eerst, zeker bij bankiers.

Ik citeer weer uit het artikel, nu uit het vervolg in het Economie-katern:

Hugo van Wijk van Vallstein komt "stuitende gevallen" tegen. "Voor bestaande klanten worden kredieten herzien, waarbij men vraagt de schuld versneld af te lossen. Voor een eventuele nieuwe kredietlijn vragen ze rustig 1 procentpunt meer."

Ook wordt een "financieel bestuurder van een groot winkelbedrijf geciteerd:

"De meeste banken zitten op slot. Men wil over het vierde kwartaal een gezonde balans presenteren."

Recent gepubliceerde cijfers van De Nederlandse Bank bevestigen dat de kredietverlening voor het bedrijfsleven aan het opdrogen is. DNB zegt dat tussen de 40 en 60 procent van de Nederlandse financiële instellingen voor alle soorten leningen - zowel kort- als langlopend voor alle bedrijven - de 'acceptatiecriteria' in het afgelopen kwartaal aanzienlijk zijn verscherpt.

Dit zal, alweer volgens sprekers van de DNB (*), erger worden:

Voor het huidige, vierde, kwartaal verwacht DNB een verdere verscherping van de interne richtlijnen voor leningen en kredietfaciliteiten: driekwart van de banken zal strenger worden.

Het artikel vervolgt, geheel terecht:

Vooralsnog lijkt het omvangrijke garantieplan geen effect te sorteren. Als er al een effect is, is dat averechts.

Dat wordt er verder in uitgelegd, maar in lijn met het voorgaande, zodat ik alleen nog de slotalinea citeer, omdat deze bij mijn titel van vandaag - Crisis-economie: Een taak voor Onze Gemeenschapsbank - aansluit:

Ook over de toekomst van de ABN Amro en Fortis zal snel duidelijkheid komen. Minister Bos heeft aangekondigd voor het eind van de maand zijn plan voor de nieuwe staatsbank bekend te maken.

Wel, dan heeft hij nog minstens 14 dagen om het volgende idee te wegen in het goudschaaltje van zijn rede, denkend over wat er met "mijn bank" ("mijn" = van Bos, volgens Bos) moet gebeuren, een bank die ikzelf dus liever de De Gemeenschapsbank noem (of - àls Balkenende dat écht liever wil - de Samenlevings- of ook de SamenSamen-bank, want ik ben meestal soepel in de omgang).

Ik heb al eerder opgemerkt dat deze nieuwe acquisitie van Vadertje Staat, namens ons allen, met ons allen als deelgenoot, deze Gemeenschapsbank dus, voorzover het crisis is en blijft (of wordt, Wouter - en geloof me, je kunt me vertrouwen), minstens voor een deel ingericht wordt om op eenvoudige wijze kortlopende leningen tegen een redelijk tarief, concurrerend met al die nobele bancaire zielen die de ING en de Rabo leiden, gezien hun opstelling, in het bijzonder voor het MKB.

Het doel van dergelijke leningen behoort te zijn deze bedrijven gaande te houden, en te voorkomen dat er winkelstraten vol gefailleerde bedrijfjes verschijnen, failliet bij gebrek aan kortlopend krediet, aangezien de bancaire krediet-voorzieners dat niet willen geven, omdat ze de gaten die ze zelf hebben geslagen in hun eigen financieën eerst willen verhalen op hun klanten. (Bankiers zijn zo, blijkt immers.)

Dit lijkt mij van groot maatschappelijk belang, van groot psychologisch belang, daarbij een nobel streven - EN iets waarvoor minister Bos nu eens toevallig het geëigende instrument heeft:

Een hele bank vol personeel dat er graag wil blijven werken, en dat de Nederlandse financiële markt behoorlijk kent, én kan opereren met hulp van Vadertje Staat, die groter is dan de ING en de Rabo samen, en best de helpende hand kan uitsteken als de Nederlandse bankiers liever met een vroom gezicht blijven zitten op de centen die ze nog overhebben "vanwege de kredietcrisis, dames en heren - hééélááááas".

Het is maar een ideetje, en nee - ik zeg niet dat deze en gene incompetente kleine scharrelaar ook overeind gehouden moet worden, maar ik zeg wel dat je zonder een redelijk functionerend MKB geen redelijke functionerende economie hebt, en dat na afloop van de crisis, als het zover komt, en het MKB kapot is, ook Europa rijp gemaakt zal zijn voor Wallmart e.d., die dán natuurlijk rijkelijk, fideel, gelukkig, en met liefde door de ING en de Rabo van kapitaal zullen worden voorzien, want zo zijn bankiers nu eenmaal. ("You will get a loan if and only if you can prove that you don't need it" - Catch 22 van Uw Eerlijke Bancaire Kredietverstrekker.)

Kortom, Wouter: Doe je best en redt het MKB, want je hebt het nodige instrument, je hebt de redenen het te doen, en het is goed voor iedereen in Nederland die geen bancaire toppositie heeft.

P.S. Dat herinner me dat Wouter Bos tegenwoordig bankdirecteur is. Goed dan - nog een woordje voor Woutje: Jij moet dus even je bankdirecteurs-ziel uitschakelen, Wouter, als je dat kan. Het is voor De Gemeenschap, moet je maar denken, en het is zo niet socialistisch dan toch minstens sociaal - en ook nog eens verstandig, en - geluk bij een ongeluk - voor het moment ook doenlijk.

crisis-economie

(*) Ik vrees met grote vreze het niet meer mee te zullen maken, maar het zou leuk zijn, en prettig voor mijn stemming bij gelegenheid, als bladen voor de zogeheten intelligentsia, die zich opwerpen als slijpsteen voor mijn geest (wie weet om dat slijpstenen nogal bot plegen te zijn), niet voortdurend onbezielde instituties of abstracties als sprekers, denkers, wensers en doeners voorstelde in het taalgebruik. Het is namelijk inhoudelijke kul, en versluiert persoonlijke verantwoordelijkheid, al geef ik toe dat het "gevestigd spraakgebruik" is. Maar zo is er meer dat gevestigd en dom is.

(**) Ik viel in mijn vorige noot over onzinnig taalgebruik, en doe dat nu weer, eenvoudig omdat ik een logische geest heb en dol ben op kunstfrases als "negatieve groei", een term die zéér vaak gebezigd worden door lieden met een intellect geschikt om een succesvol bankier te worden.

(***) Die de stupiditeit beging 50 miljoen die de regering uittrok "voor de armen" - en wel nadat ik daarover schreef, al suggereer ik geen causaal verband - in een e-mail aan te prijzen als PvdA-beleid. Volgens de NRC heeft hij àlle termen voor excuus die het Nederlands kent gebruikt in de Kamer, mag hij nog steeds burgemeester van Rotterdam worden, en heeft hij o.a. beleden dat "een ezel stoot zich geen twee keer". Zou deze jonge vriend dan tóch nog enige échte zelfkennis hebben?

 Maarten Maartensz

        home - index - top - mail