Nederlog        

 

4 september 2008

                                                                 

Kanttekeningen bij de staat en het corporatisme

krediet-crisis

 

Gisteren had ik het over de gevaren van de moderne computer-technologie voor de normale burger vanwege de toenname van de macht en kennis van de staatsambtenarij over het doen en laten van de burger, en eergisteren en de dag ervoor over corporatisme.

Hier zijn enkele kanttekeningen bij een en ander, die beogen u enig perspectief en wat achtergrondsinformatie te bieden.

1. Zoals ik u gisteren geschetst heb - met evidente hulp van de archieven van de NRC - heeft de privacy-ramp reeds plaatsgevonden, in de zin dat het op dit moment mogelijk is dat van iedere Nederlandse burger de gehele correspondentie, financiële status, eigen meningen en waarden, eigen gedragingen en ontmoetingen, en verblijfplaats (mits drager van een mobieltje) van seconde tot seconde, van dag tot dag, en jaar in jaar uit bijgehouden kunnen worden.

Dit kan omdat de wetgeving daarvoor bestaat - en die wetgeving is overwegend de afgelopen zes jaar door de Kamers aangenomen, vanwege De Gevaren van Het Terrorisme. (Dit is een link naar een stuk van mij uit 2005 dat u zou moeten doorlezen en overdenken als mijn materiaal over corporatisme of Vadertje Staat u aansprak.)

Deze wetgeving is geheel in tegenstrijd met de beginselen van een vrije en tolerante rechtsstaat, waar de burgers ongehinderd en ongecontroleerd hun eigen gang kunnen gaan (binnen de grenzen van de wet, die o.a. verbiedt en behoort te verbieden dat ze elkaar met geweld bedreigen of bejegenen).

U vindt de gevaren ervan geschetst in mijn stukje van gisteren over Vadertje Staat, en in een eerder stukje uit 2006, De kant en klare infra-structuur voor een totalitaire staat, n.a.v. onderzoek en optreden van Rop Gonggrijp, de oprichter van xs4all en iemand die werkelijk véél van computers en hun mogelijkheden weet, geheel anders dan de Kamerleden en de leden van de regering (die daar vrijwel niets van weten, voorzover ik kan beoordelen, boven het niveau van kretologie).

2. Eén mogelijk antwoord hierop, bijvoorbeeld van de Kamerleden en de regering, is dat Gonggrijp en ik wel een argumenteerbaar gelijk hebben, maar dat een en ander - die zojuist genoemde infrastructuur, waar u gisteren een behoorlijke adekwate schets van kreeg - noodzakelijk was en is om de Nederlandse Staat in de vorm waarin deze nu bestaat te beschermen tegen de gevaren van het terrorisme.

Eerst het argumenteerbare gelijk van Gonggrijp en mij, waarvoor ik mij beperk tot mijzelf, omdat ik Gonggrijp geheel niet ken.

Dit gelijk gaat gewoon terug op een behoorlijk kennis van klassieke politieke teksten (zie de link), die ieder (ambiërend) Kamerlid of regeringslid zou moeten hebben, maar - naar mijn stellige kennis, die deze kennis wèl heeft - vrijwel nooit of geheel nooit hebben. (*)

Mocht u er zelf wél méér van willen weten dan onze bestuurders:

Zie de klassieke politieke teksten, Mill's On Liberty, en Aristotles' Ethica op mijn site. De laatste twee komen allebei met mijn uitgebreide aantekeningen, waarin u ook méér over mijn eigen standpunten kunt leren, desgewenst. (Mijn eigen standpunten staan veel vollediger in mijn meer theoretische verhandelingen dan in Nederlog, trouwens.)

U vindt overigens een veel grotere uitgelezen collectie klassieke politieke teksten in behoorlijke internet-edities bij het Online Liberty Fund, dat bestaat (naar eigen zeggen) "...to encourage study of the ideal of a society of free and responsible individuals".

Ik heb er geen banden mee, en weet niets van de achtergronden ervan, maar de collectie is goed en er is veel moeite in gestoken en het is een heel goede en grote collectie. Wat ik las was goed uitgegeven in internet-formaat (html of pdf). Hier is een link naar een overzicht van de vele auteurs op de site, uit maar liefst 25 eeuwen.

Vervolgens het argument van - ik neem aan - vrijwel alle parlementariërs sinds 2002, zowel in de Tweede als in de Eerste Kamer dat het noodzakelijk was om een kant en klare infra-structuur voor een totalitaire staat op te zetten juist om de bestaande democratische rechtsstaat te behoeden voor de ondergang.

Bij het door mij - sinds dekaden - geregistreerde gigantisch gebrek aan theoretisch benul of begaafdheid van Nederlandse kamerleden en opperbestuurders van allerlei soort (dat Plato en Aristoteles al opviel: Politici plegen geen theoretische lichten maar praktische doeners te zijn - een soort handelaars, maar niet in tastbare koopwaar doch in meningen) wil ik best aannemen dat de bedoelingen van de meesten goed waren (en de angsten zèlf opgeblazen te worden behoorlijk).

Maar overigens ontken ik hun gelijk en beweer dat ze zich dan allemaal een oor hebben laten aannaaien door mensen als Cheney, Bush en Blair, en door media-propaganda en media-sensatie. (Ze kunnen zich excuseren met de opmerking dat ze de enigen niet zijn, maar ja: Machthebbers behoren competent te zijn, en dat ze dat in het buitenland gewoonlijk ook niet zijn betekent niet dat ze dat hier "dus" ook niet hoeven zijn.)

3. Ikzelf vind het beangstigend dat er een kant en klare infra-structuur voor een totalitaire staat bestaat in Nederland die van de ene op de andere dag in handen kan vallen van - ik noem maar een dwarsstraat, en het gebeurde bijna - een klub intellectueel en moreel minvermogenden als de LPF, eenvoudig via de stembus, net als in Duitsland in 1933, "geheel en al democratisch", en omdat de grote meerderheid van de Nederlandse stemmers geen verstand, geen sjoege, geen inzicht, en geen vermogens en/of geen adekwate kennis hebben voor zinnige politieke oordelen.

Om deze reden moet deze infrastructuur zo snel mogelijk ongedaan worden gemaakt. En wie zich daartegen beroept op De Gevaren van Het Terrorisme, in het spoor van zulke vertrouwenwekkende Leiders als Bush Jr., Cheney, Blair en Balkenende, die liegt of ontbreekt het aan relevante kennis of verantwoordelijkheidsgevoel - en heeft bijvoorbeeld ook niet goed begrepen hoe een behoorlijke rechtsstaat omgaat met en optreedt tegen marteling en uitzetting, en heeft niet ingezien dat de in de praktijk gehandhaafde normen en regels daarvoor binnen een paar jaar, zogenaamd vanwege De Gevaren van Het Terrorisme verschoven zijn naar oogluikend bevorderde marteling door bekende staatsambtenaren van Onze Kant.

Het behoort immers niet zo te zijn dat bestaande politieke bewegingen met evidente totalitaire, neo-rechts of neo-racistische ('etnische', 'Eigen Volk Eerst', 'Blut und Boden') plannen zomaar de beschikking krijgen over een electronisch spionage-apparaat waarmee ze al hun tegenstanders (en wie er overigens raciaal, etnisch, intellectueel of moreel niet deugt) uit te schakelen in zeer korte tijd, eenvoudig door een zogenaamd "democratische" verkiezings-overwinning, onder een volk van kiezers dat in meerderheid zelfs niet meer een behoorlijke elementaire school-opleiding heeft gehad.

Het enige hoopgevende in dit verband - tel uw zegeningen! - is dat (ik aanneem dat) de grote meerderheid van de huidige Kamerleden weliswaar lang zo intelligent en geleerd niet is als ze zouden moeten zijn, qua Kamerlid, maar ook niet behoren tot de gelovers in etnische of overige neo-rechtse idealen.

4.  Dan het opbloeiend corporatisme, in Nederland en daarbuiten.

In feite viel het kwartje bij mij pas op 1 september, toen ik de prachtige advertentie van een aantal van Onze Leidende Corpora besprak - maar toen viel het inderdaad erg snel, want ik heb behoorlijk veel gelezen in politieke en sociologische teksten.

Ik vrees dat ik gelijk heb, en het verklaart ook behoorlijk wat over mijn eigen ervaringen in Amsterdam, met corpora als de UvA, de DWI, Waternet en het overkoepelend corpus dat zich Gemeente Amsterdam noemt, maar in feite een élite van ambtenaren en bestuurders van vooral de PvdA is (en verder van iedereen die leep en genoeg van hun soort is, ongeacht politieke publieke pretenties, om mee te mogen doen van de bestaande leiders).

Feitelijk liep ikzelf er de eerste keer enigermate bewust tegenaan helemaal in het begin van ME in Amsterdam, namelijk toen ik begin 1997 een mail kreeg namens het toen net 2 jaar geheel nieuw geïncorporeerde College van Bestuur van de UvA, en nakeek wat voor orgaan (ABIV? ABIV?!) daarachter stak, en wat voor taalgebruik en jargon de leden daarvan bezigden.

Ikzelf meen dat ik een en ander amusant en zinnig behandeld heb in dat jaar, en u vindt hier de link naar het begin ervan, inclusief het citaat van het begin:

Dit Prospectus is een tamelijk lange, tamelijk satirische samenvatting van een groot aantal thema's die vooral de Universiteit van Amsterdam betreffen, en was oorspronkelijk gericht aan het College van Bestuur.

Dat een en ander minstens "amusant en zinnig" is mij sindsdien o.a. gebleken omdat ik delen ervan op sites van anderen heb aangetroffen, al dan niet met behoorlijke attributie, en inderdaad vindt u er - bijvoorbeeld - informatie over de BN'er prof.dr. Elsbeth Etty die sommigen geamuseerd lijkt te hebben.

Wie het interesseert (en mij niet persoonlijk kent) kan ook zien dat ik sindsdien weinig veranderd ben, wat mijzelf trouwens wel bevalt, en wat mijn politiek of journalistiek carrièremakende generatiegenoten mij geheel niet kunnen nazeggen.

Het relevante verschil is dan ook precies hetzelfde als dat tussen mij aan de ene kant en Van Thijn en Cohen aan de andere: Ik ben primair in waarheid geïnteresseerd, en zij en de meeste van mijn generatiegenoten in macht. (Dit verschil was Plato en Aristoteles al geheel duidelijk, maar pleegt tegengesproken te worden door in macht of goederen handelende ... zakenlieden.)

5. Het probleem met het corporatisme is - ook gezien de geschiedenis, die eeuwen van corporatisme kent, toen soms feodalisme geheten - is o.a. dat het kennelijk nauwer aansluit bij het gemiddeld menselijk gemoed dan de veel meer individuele idealen van de moderne rechtsstaat, die overwegend uit de Verlichting dateren.

De meeste mensen zijn nu eenmaal geen leiderstypes maar volgelingen, was het alleen uit welbegrepen eigenbelang en het inzicht dat zij zelf zo bijzonder niet zijn (**); de meeste mensen zijn eerder conformisten dan zelfstandige individuen; de grote meerderheid is vooral en primair geïnteresseerd in een prettig leven voor zichzelf en familie en vrienden; en het gemiddeld menselijk gemoed lijkt kennelijk het meest op dat wat reeds in de steentijd de menselijke hordes bijelkaar hield: Loyaliteit aan de Leider; conformisme aan Onze Groep; en de fundamentele waarde dat Onze Groep beter is dan andere groepen, en in het bijzonder dan de groepen in de buurt (die konkurreren om dezelfde grondstoffen en territorium), en dat de leden van Onze Groep trouwens ook (onder zoogdieren en mensenrassen) veel behoorlijker ruiken.

Ook schijnt dit alles heel zoogdierlijk, want hordes van wolven, groepen geiten, en allerlei sociaal levend gedierte lijkt hun samenleving van soorgenoten ongeveer zo in te richten - namelijk zoals ook geschetst in de fraaie satires 'Animal Farm' van Orwell, en 'The Book of Merlyn' van T.H. White, die ik u allebei van harte aan kan raden (en geheel geen dikke of moeilijke boekjes zijn, en wel goed geschreven).

6. Een en ander bestaat of ontstaat dus niet puur bij toeval, maar omdat het aansluit bij nogal fundamentele eigenschappen van het zoogdier dat zich 'denkend wezen' belieft te noemen, en bij de gemiddelde vermogens van de leden van de soort, en de gewone aandriften van de leiders van de groep (waarover Frans de Waal u ook meer kan vertellen, waar het behaarde apen betreft).

Het is dus niet zo dat ik ook maar enig moment aanneem dat de fikse toenname aan corporatisme in de wereld de afgelopen ca. twintig jaar iets te maken heeft met een vooropgezet plan, een samenzwering, of zelfs maar overleg tussen politieke leiders.

Menselijke zwakheid en menselijk onvermogen zijn van alle tijden en plaatsen, en corporatisme - Eigen Groep Eerst En Best! - is nu eenmaal heel menselijk, in lage doch gebruikelijke menselijke zin.

Het heeft wel te maken met verval in de westerse moderne samenlevingen, dat vooral teruggaat op het verval in het onderwijs en van de universiteiten, en met het ontbreken van een behoorlijke bestuursélite.

Net als het dreigende gevaar van een politiestaat is het gevaar van het corporatisme dus - nog steeds - omkeerbaar, al zijn de huidige tendenzen richting corporatisme en politiestaat kennelijk groter (vooral door de domheid van de bevolking en de meeste politieke leiders) dan de tendenzen in de omgekeerde richtingen.

7. U ziet dat ik vandaag in een enigszins beschouwelijke en zelfreflectieve stemming ben, en in dit verband past ook mijn laatste opmerking, die volgens mij wel van belang is, ook voor u zelf (als u althans geïnteresseerd bent in het hebben van zinnige oordelen).

Het is deze: Een onderliggend fundament in mijn redeneren is dat van de waarschijnlijkheidstheorie.

Het overgrote deel van uw en mijn kennis bestaat uit kennis van of geloof in waarschijnlijkheden. Er bestaan wel degelijk zekerheden, o.a. over taal, logica, en wiskunde, en - vooral - zekerheden over uw eigen onwetendheid over dit of dat (***) maar de meeste rationele zekerheden zijn niet van politieke (or religieuze) aard.

U vindt aanzienlijk meer in de link Probability (naar materiaal op mijn site) en Classical Probabilitity and Learning from Experience (idem). Het laatste wordt in ieder geval veel gelezen, en is dan ook heel leerzaam, en het eerste geeft u links naar meer relevant materiaal op mijn site.

Het enige "maar" is wellicht dat het wiskunde betreft, en dat u daar zelf weinig mee hebt. Dat kan zijn, en mijn antwoord daarop is driedelig

  • De fundamentele wiskunde van de waarschijnlijkheid is geheel niet moeilijk en betreft het redeneren met proporties.
  • Een behoorlijk deel van uw redeneren als mens is waarschijnlijk-heidstheoretisch, of u dat nu wilt of weet of niet.
     
  • "Probability is the very guide to life!"
       (Bishop Butler, 18e eeuw.)

krediet-crisis


(*) De énige Nederlandse levende politicus waarvan ik werkelijk weet dat hij althans enige van deze teksten met enig begrip las is Dijkstal, van de VVD. Als u zou willen tegenwerpen dat "erkende politieke lichten" als Bolkestein of Halsema of Marijnissen dat vast ook wel eens deden, dan moet ik u helaas zeggen dat ikzelf óók gehoord of gelezen heb dat ze dat bij gelegenheid beweren, maar dat ik daar uit hun stukken of interviews nooit enig bewijs van heb gezien.

(**) Ikzelf ben het één noch het ander. Het is me herhaaldelijk gebleken dat ik makkelijk leiding geef, leiding neem en leiding krijg, kennelijk vooral vanwege mijn verbale en intellectuele overwicht (en wie weet mijn lengte: ik ben langer dan de meesten), maar dat ik zowel veel meer om waarheid dan om macht geef, als dat de verantwoordelijkheid die met macht samengaat mij tegenstaat, en dat ik een echte hekel heb zowel aan publiek liegen voor een massa dommeren dan ik, als aan typische volgelingentypes (die op leiders afkomen als motten op het licht, kan ik u verzekeren). Dit is ook altijd zo geweest voor mij, maar ik werd hier als het ware met mijn neus ingewreven aan de UvA, gedurende mijn "carrière" als "studentenleider". Het is ongetwijfeld géén keus maar aanleg - ik ben geen geboren Draufgänger, zoals succesvolle politici wel, en ben veel meer een individualist en een theoreticus dan wat anders.

Het is echter wel zo dat ik gekozen heb geen carriére te maken als de anderen van mijn generatie. Maar dat was een keus vóór en vanwege mijn karakter en intellectuele mogelijkheden en interesses, en tegen mijn "maatschappelijke kansen", zoals bleek. En wat die kansen betreft: ik had inderdaad - ook nog in 1988-1991 - niet verwacht dat de doorsnee bestuurlijke en ambtelijke "mens" in Nederland zulke laffe kleine egoïstische rotschoftjes zijn als gebleken is, en dat de Van Thijnen en Cohens en Oudkerken gewoon de onder hun beleid levende burgers laten én kunnen laten vergassen en terroriseren door harddrugshandelaren, als ze dat willen, in "Onze Nederlandse Rechtsstaat", geheel straffeloos. Dat ook - en u hebt kunnen zien dat Cohen niet de moed heeft mij tegen te spreken. Daarover wellicht morgen of anders binnenkort meer.

(***) U bezit in beginsel bijvoorbeeld een oneindige hoeveelheid zekerheden van de vorm: Ik weet zeker dat ik niet zeker weet dat .... (Shakespeare het deed met Wilmott; het aantal eiken in de gemeente London in 1666 even was; Willem de Zwijger een heel nobel welbedoelend mens was; de Big Bang écht bestond etc. etc.)

 

 Maarten Maartensz

        home - index - top - mail