Nederlog        

 

17 januari 2008

                                                                 

Misanthropisch?

 



De laatste twee dagen heeft u twee series Engelse aforismes van me gekregen, in antwoord op aforismes van Chamfort.

U zult wat geduld moeten oefenen indien u reikhalzend uitziet naar méér van hetzelfde, maar ik wil hier wel een lezersvraag beantwoorden die is opgeworpen: Is het niet allemaal nogal misanthropisch?

Om te beginnen dan, en voor de intellectuele helderheid: Dit is een nogal geladen vraag, zeker in het Nederlands, omdat Nederlanders de afgelopen veertig jaar zo graag en zo vaak publiek mochten poseren alsof zij allemaal o zo bijzonder moreel, voorbeeldig, goed, nobel en wat al niet zijn, en ook  iedereen onmiddellijk verketterden die daar enige twijfel over durfde uit te spreken.

En "misanthropie" betekent zoveel als "mensenhaat" - om mijn favoriete woordenboek te citeren, de Shorter Oxford English Dictionary (nog altijd 2 delen en ruim 2500 octavo paginaas, allen even helder als de woordenboeken van Van Dale - voorzover niet overgeschreven - duister plegen te zijn): "A man-hater; one who distrusts men and avoids them."

In Nederland, zo overvol van gelijkwaardigen - volgens de Grondwet artikel 1, dat Ons Trots Volk van Champions aan de communistische voorman Marcus Bakker schijnt te danken, is iedereen in Nederland gelijkwaardig met iedereen - is dit natuurlijk een politiek zeer incorrect iets, zelfs als het beperkt zou zijn tot "one who distrusts men", en tenzij het feministes met aanstellingen bij een Nederlandse universiteit, het damesblad "Opzij", of het Niod betreft, want voor deze Denksters is dit weer geloofsartikel nummer één (als het Engelse "men" begrepen wordt als "de ongelukkigen afkomstig van Mars die niet centraal gegleufd zijn, i.t.t. de vrijwel perfecte gegleufde afstammelingen van Venus": zie de voorbeeldvrouw Mary Franken).

Vervolgens. Het is óók waar dat Chamfort bekend staat als "de lachende misanthroop", juist vanwege de "Maximes et Pensées" die ik aan het vertalen en annoteren ben.

Maar ik denk dat ik zowel voor hem als voor mijzelf spreek als ik de algemene attributie van misanthropie weerspreek, in zijn en mijn geval.

We zijn allebei niet onder de indruk van het gemiddelde menselijke niveau, of dat nu de doorsnee of de leiders aangaat, en of dat nu morele of intellectuele daden of eigenschappen betreft, maar we zijn allebei ook geheel niet blind - zo gehéél anders dan vrijwel alle Nederlanders, althans tot voor kort, en althans waar het publieke pretenties betreft - voor het feit dat er zeer voorbeeldige uitzonderingen op de algemene regel en het gemiddelde zijn, en altijd zijn geweest zolang er mensen zijn geweest.

Sprekend voor mijzelf: Ik kom mijzelf niet zo misanthropisch voor, voorzover ik het niet over Amsterdamse burgemeesters en ambtenaren heb, of over Nederlandse bestuurders en drugshandelaars, of over leiders van dit of dat socialisme als Hitler, Stalin of Mao, en hun miljoenen gewillige uitvoerders.

En dan is er nog wat dat ik in dit verband moet noemen, zeker sprekend over Nederland: As it happens, heb ik veel filosofie gelezen, en ook redelijk wat theologie.

Nederland is een Calvinistische natie, met een zwaar gristelijke premier, een nog zwaarder gristelijk vice-premier, en een voormalig gristelijke tegenwoordig naar eigen zeggen socialistisch tweede vice-premier.

Volgens het calvinistisch theologisch gedachtegoed waarin - bijvoorbeeld - Balkenende en Rouvoet gloriëren zijn u en ik vrijwel zeker voorbestemd, door de oneindige goede, oneindig alwetende God van de Calvinisten, voor de hel, waar wij eeuwig (dat is: oneindig lang, lezer!) zullen branden, terwijl Balkenende en Rouvoet, gezeten terzijde van de HEER, zullen zien en extatisch jubelen dat dit Goed is, want al hun gristelijke voordenkers meenden, in de woorden van één van hen, die daar niets anders zei dan de katholieken ook zeiden en vonden

"The sight of hell's torments will exalt the happiness of the saints forever."
    (Jonathan Edwards)

of - omdat het CDA bestaat uit Protestanten en Katholieken -

"That the saints may enjoy their beatitude and the grace of God more abundantly they are permitted to see the punishment of the damned in hell."
   (St. Thomas Aquino, Summa Theologica)

Ziet u?

Met dergelijke christelijke voorbeelden, en voorbeeldige denkers, nog steeds gevolgd door aanzienlijk meer dan één miljard gelovigen, en ook de voordenkers, de inspirators, de grondleggers, van het geloof van onze premier en vice-premier, dat ze dagelijks inspireert, kom ik mijzelf zo misanthropisch niet voor.

En in tegenstelling tot Balkenende en Rouvoet ben ik niet iemand die u iets dergelijks toewenst, niet iemand die daar genot aan zal ontlenen, en niet iemand die - uit naam van een Liefhebbend God, bovendien - dit uitdraagt, of die de gore geesteszieke moed heeft dit aan kleine kinderen te onderwijzen, alsof het vanzelf spreekt, en moreel en menselijk zou zijn.

Maarten Maartensz

        home - index - top - mail