Nedernieuws        

 

24 maart 2005

                                                                 

Enkele favoriete citaten

 


 
Als ik beroerd in bed lig doe ik gewoonlijk wel iets, tenzij ik ook daar te moe voor ben. Wat ik vaak doe is het doorlezen van de onderstrepingen in boeken, en dan bij voorkeur goede. Wel - hier zijn er een paar die mijn oog gisteren troffen, van zeer favoriete auteurs.
 
Het eerste is in oud Engels, maar wel te volgen (en fraaier dan modern Engels):
...whosoever looketh narrowly about himselfe, shall hardly seem himselfe twise in one same state. Sometimes I give my soule one visage, and sometimes another, according to the posture or side I lay her in. If I speake diversely of my selfe, it is because I looke diversely upon my selfe. All contrarieties are found in her, according to some turne or removing; and in some fashion or other. Shamefast, bashfull, insolent, chaste, luxurious, peevish, pratling, silent, fond, doting, laborious, nice, delicate, ingenious, slow, dull, froward, humorous, debonaire, wise, ignorant, false in words, true-speaking, both liberall, covetous, and prodigall. All these I perceive in some measure or other in mee, according as I stirre or turne my selfe; And whosoever shall heedfully survay and consider himselfe, shall find this volubility and discordance to be in himselfe, yea and in his very judgment. I have nothing to say entirely, simply, and with soliditie of my selfe, without confusion, disorder, blending, and mingling; and in one word, Distinguo is the most universall part of my logike. (Montaigne's Essays, Volume Two, Chapter I - Florio translation, 1606)
Het tweede, ook geen makkelijk Engels maar wel, net als het voorgaande, great English:
Whoever has become thoughtful and melancholy through his own mishaps or those of others; whoever has borne about with him the clouded brow of reflection,and thought himself 'too much i' th' sun'; whosoever has seen the golden lamp of day dimmed by envious mists rising in his own breast, and could find in the world before him only a dull blank with nothing left remarkable in it; whoever has known 'the pangs of despised love, the insolence of office, or the spurns which patient merit of the unworthy takes'; he who has felt his mind sink within him, and sadness cling to his heart like a malady, who has had his hopes blighted and his youth staggered by the apparitions of strange things; who cannot be well at ease, while he sees evil hovering near him like a spectre; whose powers of action have been eaten up by thought, he to whom the universe seems infinite, and himself nothing; whose bitterness of soul makes him careless of consequences, and who goes to a play as his best resource to shove off, to a second remove, the evils of life by a mock representation of them - this is the true Hamlet. (Hazlitt, Characters of Shakespeare's Plays, Hamlet - origineel 1817)
Ik geef ze alleen omdat mijn oog er gisteren op viel, en ik iets van het gezegde weet, en later op de avond Onze Positieve Premier mocht aanhoren en afzetten in diepe walging en afschuw, en overigens van iedereen in Nederland die schrijft of schreef, met uitzondering van Multatuli - en ook hij had niet zo'n gewogen oordeel als de genoemden, maar wel stijl en taal- en denk-vermogen - cadeau geef voor Montaigne of Hazlitt, en uit n van deze minstens 16 miljoen Balkenendes samengestikt kunnen worden in een goddelijke zielenfabriek, met nog veel intellect en taalvermogen en eerlijkheid over.
 
Het zijn teksten en het bestaan van dergelijke mensen die me in leven hebben gehouden - en niets in Nederland, Nederlanders, Nederlandse instituties of gewoontes. Of ach ja, in eerlijkheid: Die 427 maandelijkse Euros die ik waard ben in dit land, al 27 jaar. Maar dan is er niemand, denk ik, die z lang z arm is geweest als ik, en mocht zo iemand er zijn - en 't is echt niet waarschijnlijk - dan zeker niet iemand zoals ik. En ik zeg dit niet uit trots, maar uit besef van mijn nders zijn, en om mijzelf te verklaren, bijvoorbeeld over de redenen waarom ik nog leef: Niet dankzij iets dat Nederland mij te bieden heeft of had behalve de allerminimaalste armoede, en niet dankzij iets in Nederland dat bekend is en hoog aangeslagen wordt, want dat is er niet, of stelt vergeleken met de bovenstaande twee buitengewoon heldere en fraai schrijvende geesten vrijwel niets voor.
 
Auteurs als Montaigne, Hazlitt en Multatuli zijn relevant voor mijn eigen oordeel over Nederland, en een deel van de reden waarom ikzelf niemand die in dit land tegenwoordig meetelt iets te zeggen heb, en waarom niets van wat ik las uit de 20ste eeuw of de 21ste eeuw van enig Nederlands schrijver door mij serieus genomen kan worden anders dan bij wijze van zoveelste rangs amusement op z'n best.
 
Is dat bitter voor me? Nee, niet cht - en wat er bitter aan is, is niet dat Montaigne of Hazlitt of Multatuli  leefde of schreef, maar dat 16 miljoen van mijn landgenoten serieus denken dat hun huidige schrijvers kunnen schrijven, of dat hun leiders meer zijn dan parodien of karikaturen van menselijkheid, en dat ze werkelijk ziende blind en levend doods zijn voor al wat werkelijk groot is, werkelijk dacht, werkelijk kon schrijven, en werkelijk de moed had eerlijk te zijn - want dat is waarschijnlijk wat me het meest tegenstaat in een overigens pathetische neuroot als Balkenende: Het voortdurende gelieg en geposeer, en die malle, stupide, verziekte en verrotte ijdelheid van een hl klein manneke.
 
Ik keek het even na wat betreft deze Calvinistische gristenmens die wil dat ik positief en niet cynisch ben. Hier is zijn afgod Calvijn - en lees voor 'concupiscence': eigenliefde:
"Thus those who have defined original sin as "the lack of the original righteousness, which ought to reside in us," although they comprehend in this definition the whole meaning of the term, have still not expressed effectively enough its power and energy. For our nature is not only destitute and empty of good, but so fertile and fruitful of every evil that it cannot be idle. Those who have said that original sin is 'concupiscence' have used an appropriate word, if only it be added - something that most men will by no means concede - that whatever is in man, from the understanding to the will, from the soul even to the flesh, has been defiled and crammed with this concupiscence. Or to put it more briefly, the whole of man is of himself nothing but concupiscence." (The Many Faces of Evil - Historical Perspectives, p. 121, John Calvin, Human Corruption),
Tenminste... als het een schijnheilige, liegende, bedriegende politieke oplichter als JeejPeej de calvinistische zondaar, leugenaar en ijdele aandachtszoeker voor z'n eigen mismaakte persoonlijkheidje en honderdduizendsterangs intellectje en minderwaardig karaktertje is. IK ben geen Calvinist en geen gelover in de zondigheid en verrotheid van het hele mensengeslacht sinds de zondenval. Hij wel.
 
Maar goed - ik schrijf maar eens van me af wat me tegenstaat in zo'n manneke: de stinkende schijnheiligheid van een geboren minderwaardige zondaar en poseur, die wt dat hij niet het duizendste van het formaat heeft dat een man in zijn positie behoort te hebben, en die zich dagelijks voor z'n calvinistische afgod op z'n knien werpt om genade af te smeken voor z'n zondigheid. Nu, ik zeg iets wat hm niet kn verbazen en wat hij wt dat hij wt: Er is geen klassieke Calvinist, van Jean Calvin tot Jonathan Edwards, of van de Dordtse synode tot vr in de vorige eeuw, die Jan Peter Balkenende niet regelrecht en met de grootste stelligheid en gristelijke zekerheid en zuiverheid in de leer naar de diepste en gruwelijkste krochten van de Calvinistische hel zou verwijzen, alleen al vanwege z'n hypocriete gejeremieer over 'het negativisme en cynisme', waar hijzelf, eeuwig zondaar die hij zelf meent te zijn, zijn 'positivisme' tegenover stelt - kennelijk uit naam van de 25 miljard Euro die jaarlijks in Nederland aan illegale drugs worden omgezet, waar hij niets tegen durft te ondernemen, uit lafheid, luiheid, karakterzwakte en welbegrepen menselijke minderwaardigheid, met God aan z'n zijde, volgens hemzelf.
 
Zie je dat ergens in mijn achtergrond een bekende 19e-eeuwse galmdomin zat? Maar ja: Ik walgde gisteren echt van die combinatie van schijnheilige verwatenheid, gruwel-'Nederlands', leugenachtigheid, en publieksgeilheid. Het is iemand die niet deugt en weet dat hij niet deugt, en weet dat hij volgens zijn eigen geloof niet deugt - en toch voortdurend loopt smeken om 'respect' dat hij zo geheel terecht niet voor zichzelf heeft. Bah!
 
Vandaar dat ik ook niet kn geloven in menselijke gelijkheid: Er ligt een hele hel en een heel vagevuur volgens zijn eigen leer tussen aan de ene kant JeejPeej de gristenneurotische huichelaar, zondaar, leugenaar en politieke bedrieger, en werkelijke mensen met werkelijke moed en werkelijk talent als Montaigne en Hazlitt en Multatuli - en de enigen die dit niet kunnen of willen zien zijn van Balkenende's soort en kwaliteit. Als deze gristenneuroot niet zoveel onverdiende macht had om zoveel kwaad te doen, dan zou ie voorbeeldig zijn als pathetische kwezel. Nu is het een monster van schijnheiligheid, valsheid, en menselijke kleinheid.
 

Dit schreef ik afgelopen maandag, en ik zie vandaag dat ook Gerrit Komrij zich aan het thema waagt in de NRC, waaraan ik alleen mijn inleidende Balkenende-citaten ontleende. Overigens - vergelijk zelf, als je het kunt vinden op de NRC website.

Ik vind Komrij soms aardig en vermakelijk - maar o, wat gaapt er een afgrond tussen zijn vermogens en die van Montaigne, Hazlitt of Multatuli. Dat is geen schande, want dat soort vermogens zijn aangeboren, en hl zeldzaam. Alleen is het blind zijn voor het verschil in formaat wel behoorlijk schandelijk - maar ja: Maak dat een Nederlander eens wijs, die "wt, muhneer, dattumuh allemaol chuleikwaordig bennuh, muhneer", zoals ze bij ons vroeger om de hoek Nederlands spraken, en bij mij in de buurt nog steeds.

En om de cirkel rond te maken: Dat is dan het volk dat vult decipi, en Balkenendes kiest, en De Graafs (die ook al in de Van Traa-commissie zat, en dus 10 jaren lang z'n plicht verzaakte - en in feite die commissie heeft misbruikt als opstapje naar bekendheid).

Nuon verhoogt prijzen en salarissen: Mijn besteedbare maandinkomen is met 10 Euro gezakt naar 427 Euro in de maand, omdat de energieprijzen van de Nuon met 10 Euro in de maand gestegen zijn. Waarvoor is dat nodig? Ik citeer de kop en openingsalinea van een NRC-artikel van heden, ook in het kader van Echt-Neerlanderthaalse chuleikwaordighijt:


P.S. 16 oktober 2007: Mijn huidig besteedbare maandinkomen - dank jullie wel, Nederpolitici - ligt weer onder de 400 euro.

 

Maarten Maartensz

 

        home - index - top - mail